08.04.2020, Sárshembi

«Pensiyaǵa shıǵıwda tek pasport penen múrájat etiledi»

             Buǵan qalay erisilediw bul boyınsha qánigelerden túsinik


Prezidentimiz Oliy Majliske jollaǵan Múrájatında puqaralarımızdıń pensiyanı rásmiylestiriwdegi qaǵazpazlıq, sergizdanlıq hám ózi boladılıqqa dus kelip atır¬ǵanlıǵı haqqında ayrıqsha toqtap ótti.

­ Xalıqtıń sociallıq napaqa boyınsha bir mákemege múrájat etkennen keyin sol mákemeniń ózi bir kúnde hámme hújjetlerdi tayarlap, máseleniń sheshimin tabıwı kerek. Puqaralarımız pensiyaǵa shıǵıw ushın tek pasportı menen barıp, múrájat etiwi jetkilikli bolatuǵın sistema jaratıladı. Bul ushın, birinshi náwbette, mámleketlik arxiv sisteması elektron formaǵa ótkeriliwi kerek. 

Byudjetten tısqarı Pensiya qorı bul boyınsha qanday sistemanı ámelge asırıwǵa tayar!..


Haqıyqatında da, pensiya tayınlawda puqaralar tárepinen pensiya tayınlaw ushın hújjetlerdi tayarlaw barısında usı hújjetlerdiń ornatılǵan tártipte saqlanbaǵanlıǵı, rásmiylestirilmegenligi sebepli kóplep mashqalalarǵa dus kelmekte. Bul óz náwbetinde, olardıń haqılı narazılıqlarına sebep bolmaqta. 

«Arxiv isi haqqında»ǵı Nızamda jeke quramǵa iye hújjetler 75 jıl dawamında saqlanıwı, usı hújjetler jumıs beriwshiler tárepinen saqlanıwı májbúriy etip belgilengen. Kárxana, shólkem sap-lastırılǵanda hújjetler ornatılǵan tártipte arxiv mákemesine tapsırılıwı belgilengen. 

Hújjetlerdiń túrli arxiv¬lerge tapsırılǵanlıǵı, olardıń túrli aymaqlarda xızmet kórsetip atırǵanlıǵı da hár qıylı qıyınshılıqlarǵa, áwereshiliklerge alıp kelmekte.

Puqaralarımız pensiya qorı rayon (qala) bólimlerine pensiya ta-yınlawdı sorap arza hám zárúr hújjetler menen múrájat etedi. 

Pensiya tayınlaw ushın usınılatuǵın hújjetlerdi kórip shıǵatuǵın bolsaq, usı hújjetler málim huqıqlardı dálillew ushın talap etiledi. 

Áyne payıtta pensiya tayınlaw ushın tiykarǵı dárek is haqı hám jumıs stajı bolıp tabıladı. Usınnan kelip shıǵa otırıp, is haqını tastıyıqlawshı hújjet ­ is haqı haqqındaǵı maǵlıwmatnama, is stajın tastıyıqlawshı hújjet bolsa ­ bul miynet dáptershesi. Bunnan tısqarı, mayıplıq pensiyaları ushın mayıplıǵı haqqındaǵı maǵlıwmatnama (ShMEK tárepinen beriledi), baǵıwshısın joytqanlıǵı haqqında pensiyalar ushın qaytıs bolǵanlıǵı haqqında gúwalıq (yaki biydárek joǵalǵanlıǵı haqqında) hám aǵayinshilikti tastı¬yıqlawshı hújjetler (tuwılǵanlıǵı haqqında, nekeden ótkenligi haqqındaǵı gúwalıq) talap etiledi. 

Pensiya tayınlaw ushın is stajı quramına kirgiziletuǵın dáwirler «Puqaralardıń mámleketlik pensiya támiynatı haqqında»ǵı Nızamnıń 37-statyasında keltirilgen. Puqaralarda usı stajlar bar bolǵanda, bul dáwirlerdi tastıyıqlawshı hújjetler de talap etiledi. 

Mısal ushın (ayırımların kórip shıǵamız):

- joqarı bilimlendiriw mákemelerinde, aspiranturada, stajer-izleniwshiler institutında, úlken ilimiy xızmetker-izleniwshiler institutında, tayanısh doktoranturada, doktoranturada hám klinikalıq ordinaturada kúndizgi oqıw dáwiri ushın diplom yaki basqa hújjet;

- áskeriy xızmet dáwiri ushın áskeriy gúwalıq yaki bas¬qa tiyisli hújjet;

- ism, familiyası ózgertilgen jaǵdaylarda neke gúwalıǵı yaki tiyisli hújjetler talap etiledi;

- jeńillikli hám basqa túrdegi pensiyalardı tayınlaw ushın da zárúr hújjetler talap etiledi.

Atap aytqanda:

- jeńillikli pensiya támiynatına bolǵan huqıqtı anıq¬lastıratuǵın maǵlıwmatnama;

- múddetinen aldın jasına tiyisli pensiya tayınlaw ushın Bántlik hám miynet qatnasıqları ministrligi, rayon (qala) Xalıqtıń bántligine kómeklesiw orayınıń shaxstı jumıssız dep atap ótiwi haqqındaǵı usınısnaması sıyaqlı hújjetler talap etiledi. 

Puqaralardıń ayırım taypaları pensiyalarına ústemeler belgilenetuǵınlıǵın bilemiz. Ústemeler ushın da tiyisli hújjetler talap etiledi.   

Mısalı: húrmetli ataq berilgenligi tuwralı gúwalıq, urıs qatnasıwshısı yaki oǵan teńlestirilgen shaxs ekenligin tastıyıqlaytuǵın hújjet.

Prezidentimizdiń basshılıǵında 20l9-jıl 2l-noyabr kúni xalıqtı sociallıq qorǵaw salasındaǵı baslı wazıypalar dodalawına baǵıshlanǵan jıynalısta da Pensiya qorı aldına birneshe wazıypalar qoyılǵan edi.

Áyne payıtta berilgen tapsırmalardı óz waqtında hám sapalı orınlaw maqsetinde Pensiya qorı hám Uzarxiv agentligi tárepinen jumıslar ámelge asırılmaqta.

Prezidentimizdiń Oliy Majliske Múrájatınan kelip shıqqan halda birneshe minis¬trlik hám mákemeler menen elektron málimleme almasıwı boyınsha isler shólkemlestirilmekte.

Alıp barılıp atırǵan isler nátiyjesinde keleshekte Prezidentimiz aytqanınday, puqaralarımız Pensiya qorına tek ǵana pasportları menen keledi. 2020-jılda puqaralarımızdan talap etiletuǵın hújjetlerdiń sanın kemeytiw boyınsha isler jedel ámelge asırılıp atır.


Rasul UBAEV,

Pensiya qorı Qaraqalpaqstan Respublikası basqarması sektor baslıǵı.