24.02.2020, Dúyshembi

“My garden in the Aral Sea” (“Araldaǵı baǵım”) – qanday joybar?

“Ózbekstan Respublikası Prezidenti janındaǵı Aralboyı xalıqaralıq innovaciya orayınıń jumısı nátiyjeliligin asırıwǵa baylanıslı qosımsha is-ilajlar haqqında»ǵı Prezident qararı (PQ–4597-sanlı, 12.02.2020-j.) menen “My garden in the Aral Sea” (“Araldaǵı baǵım”) agro hám ekoturizm joybarı ámelge asırılıwı belgilendi. Bul joybardıń baslı maqseti Aral teńizi qurıwı aqıbetlerin saplastırıw hámde turistler sanın kóbeytiwge qaratılǵan. 


Xosh, bul qanday joybar hám onıń islew mexanizmleri qanday, jańalıǵı nede? Ózbekstan Respublikası Prezidenti janındaǵı Aralboyı xalıqaralıq innovaciya orayı direktorı Nurlıbek Mırzamuratov bul boyınsha bılay deydi:

«Orayımız tárepinen ámelge asırılıp atırǵan "Araldaǵı baǵım" agro hám ekoturizm joybarınıń tiykarǵı maqseti pútkil dúnya wákilleri hám jergilikli xalıqtıń Aral teńiziniń qurıwı aqıbetlerin jeńip ótiwde tikkeley qatnasıw tuyǵısın oyatıw hám sol arqalı Aralboyı xalqı turmıs dárejesin bunnan bılay da asırıwǵa úles qosıw. Sol maqsette xalıq tárepinen kóklemzarlastırıw joybarı jaratıldı hám tereklerdi egiw ushın pul jıynalatuǵın kraudfanding (xalıqtıń qarjılandırıwı) platforması iske túsirilmekte. Bul elimiz ushın jańalıq. 

Bunda hár bir qatnasıwshı tereklerdi qálegen muǵdarda satıp alıp, onı Oray qasındaǵı «Moynaq» ilimiy-óndiris uchastkasınan ajıratılǵan jerge egiwi múmkin.

Orayda miymanlar ushın barlıq shárayatlar jaratıladı. 


Baǵ turaqlı qorıqlanadı, tereklerge ózimiz ǵamxorlıq etemiz hám bunnan tısqarı, hár bir egilgen náldi tárbiyalaw, suwǵarıw, tóginin beriw hám t.b. jumıslarına da ózimiz juwapkermiz. Kelgen turistler de qayır-saqawat kórsetiwi múmkin. 

Turistler hám puqaralar tárepinen tólew qolaylı bolıw ushın orayda Uzcard, Viza, Mastercard tólew terminalları ornatılǵan, sonday-aq, basqa da tólew sistemaları iske túsirilmekte.

Házirgi waqıtta Oraydıń ózinde tólewdi ámelge asırıw múmkin.

Orayda turistlerdiń ulıwmalıq elektron maǵlıwmatlar bazası boladı. Ulıwmalıq maǵlıwmatlar bazasına turistler haqqında maǵlıwmat (ismi, familiyası, mámleketi, tuwılǵan sánesi, elektron pochta mánzili, nállerdiń atı) kirgiziledi. Joybar qatnasıwshılarına náller boyınsha qarjılıq, foto hám video esabatlar elektron kórinisinde turaqlı ráwishte usınılıp barıladı. Bir jıl ótkennen soń, orayǵa keletuǵın turistler óz nállerin Aral teńizi aymaǵına kóshirip aparıp otırǵızıwı múmkin, eger ózi kele almasa, Orayǵa nállerdi Aral teńiziniń qurıǵan túbine transplataciya etiwi múmkinligi haqqında xabar jiberedi.

Biz 2020-jılda 100 mıń terek egiwdi jobalastırmaqtamız. Tereklerdi egiwde suwdı únemleytuǵın texnologiyalar qollanıladı. 


Shól ósimliginiń 1 nálin egiwge barı-joǵı 1 dollar sarplanadı, dekorativ terekti egiw ushın bosa 5 dollardan 20 dollarǵa shekem ǵárejet shıǵadı. Bul joybarǵa hámme qálewshiler qatnasa aladı, eger bul jerge kelip terek egiw imkaniyatı bolmasa, 1 dollar qayırxomlıq etse de boladı. Sonlıqtan gúllán xalqımızdı usı joybarda belsene qatnasıwǵa shaqırıp qalaman.

Házirgi waqıtta qayırxomlıq ushın www.aralforest.org platformasın jaratıp atırmız. Sayt fevral aqırına shekem iske túsedi hám usı platforma arqalı da tólew sisteması jolǵa qoyıladı».

Esletip ótemiz, Xalıqaralıq innovaciya orayı tárepinen “Moynaq” hám “Samanbay” tájiriybe-sınaw maydanları shólkemlestirilgen, sonday-aq shorlanıw hám qurǵaqshılıqqa shıdamlı shól hám dekorativ ósimlikler genofondı qáliplestirilip, 13 túrdegi ósimlik dúnyası obektleri sınawdan ótkerilmekte.


Esimqan Qanaatov