22.11.2019, Juma

Taxtakópir rawajlanıw jolında

Elimizde kún sayın júz berip atırǵan jańalanıwlar xalqımızdıń erteńgi  keleshekke úmitin arttırmaqta. Jurtbasımız tárepinen belgilep berilgen reformalardı tereńlestiriw baǵdarlamalarınıń tabıslı ámelge asırılıwı – Taxtakópir rayonınıń sociallıq-ekonomikalıq rawajlanıwınıń bunnan bılay da joqarı basqıshqa kóteriliw múmkinshiligin berip atır.


Turmısımızdıń hár bir adımında islenip atırǵan  ilajlar bolsa-xalqımızdıń erteńgi kúnge isenimin oyatpaqta. Bul demek, adamlardıń jasawǵa qulshınısın, miynet etiwge talpınıwın arttırıp, jańa ideyalardıń payda bolıwına imkaniyat esiklerin ashıp beredi. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoevtiń  «Adamlardıń dártin tıńlaw, olar menen ashıq aydın pikirlesiw, awırın jeńil etiw-xalıqtıń mámleketke hám  jámiyetke isenimin bekkemlewge xızmet etedi», degen sózleri búgin turmısımızda óz kórinisin tawıp atır.

Ózbekstan Respublikası, sonıń ishinde, Qaraqalpaqstan Respublikasınıń   arqa shıǵısında, bir tárepi qońsılas Qazaqstan Respublikası menen shegaralasqan Taxtakópir rayonı  2 mln 112 mıń  218 gektar ulıwma jer maydanına iye bolıp, onda  hár túrli millet wákilleri bekkem awızbirshilik penen jasap atır. Rayonnıń tariyxı bir ásirge shamalas waqıttı ózinde qamtıydı. 

   Prezidentimizdiń xalqımız benen óziniń dáslepki ushırasıwı payıtında belgilep bergenindey, Taxtakópir rayonı keleshekte sharwashılıq tarawın rawajlandırıwǵa baǵdarlandı.

 Jıl basında rayondaǵı 274 fermer xojalıqlarınan 12 si sharwashılıq penen shuǵıllansa, búgingi kúnde olardıń sanı 74 ke jetti. Usı baǵdarda “Qaraoy” awıl puqaralar jıyınında  is júrgiziwdi niyet etken Ózbekstan-Amerika qospa kárxanası Agrokompleks Qaraqalpaqstan JSh jámiyetin shólkemlestiriw-eń kólemli joybarlardan biri esaplanıp, ulıwma bahası 32 mlrd.sumdı quraydı. Komplekstiń qurılıs jumısları juwmaqlanıp, qońsılas Qazaqstan Respublikasınıń Qaraǵandı wálayatınan 170 bas «qazaq aq bası» násilli malları alıp kelinip, baǵılıp atır. Kárxanaǵa sırt el investiciyası esabınan Rossiya Federaciyasınan 162 000 AQSh dolları turatuǵın sharwashılıq kompleksi, Qıtay, Belorussiya mámleketlerinen texnikalar keltirildi. Búgingi kúnde     jámiyet tárepinen Nókis qalasında gósh ónimlerin satıw shaqapshası ashılıp, jáne 200 bas násilli  qara mal alıw ushın Qazaqstan Respublikası menen shártnama dúzilgen. Rayon hákimiyatı tárepinen ajıratılǵan 458 gektar egislik jerler menen 1000 ga jaylawdan únemli paydalanıw arqalı mal basın kóbeytiw, xalqımızdı gósh ónimleri menen,  balıq ónimleri menen támiyinlew, jáne olardı qayta islew ushın qosımsha imaratlar qurıldı. Házirgi kúnde aymaqta jasawshı jigirmadan aslam awıl xalqı  jumıs penen támiyinlendi. 


   Rayonda sońǵı jılları xalıqtı arzan hám sapalı awıl xojalıǵı ónimleri menen támiyinlewge úlken itibar qaratılıp, tarawǵa zamanagóy texnologiyalar engiziw jumıslarına kewil bólinbekte. Bıyılǵı jılı Qazaqstan Respublikasınan “Edilbay” násilli 5000 bas qoylar alıp kelinip, óz iyelerin tapqan bolsa, jáne aldaǵı waqıtta 35 mıń bas qoy alıp keliniwi kútilmekte.

   Ulıwma tirishiliktiń deregi bolǵan suw-sharwashılıq ushın da hawaday qájet. Rayon aymaǵındaǵı 124 jer astı skvajinalarınıń kózleri pitip, usı kúnge shekem sharwashılıq ushın  qıyınshılıqlar tuwdırıp keldi. Sharwa tarawınıń qayta qolǵa alınıwı menen bul másele de óz sheshimin tawıp atır. Arnawlı jer burawlawshılar tárepinen kózleri pitip qalǵan jer astı skvajinaları ashılıp, qayta ómirin basladı. 

   Húkimetimiz basshıları, bir qatar ministrlikler, qońsılas rayon basshıları Qızılqum jaylawında miynet etip atırǵan sharwa xalqınıń turmısı menen jaqınnan tanıstı. “Biydaykól” kóli átirapındaǵı kózi qayta ashılǵan suw skvajinası átirapındaǵı otarda bolıp, sharwalar menen sáwbetlesti, aldaǵı wazıypalar boyınsha ózleriniń pikir-usınısların bildirdi. 

   2019-2021-jıllarda rayonda sanaat, xızmet kórsetiw hám awıl xojalıq tarawların rawajlandırıw baǵdarlaması boyınsha jámi bahası 103,5 mlrd.sumlıq 26 joybardıń mánzilli dizimi tastıyıqlandı. Búgingi kúnde 4,4  mlrd. sumlıq 17 joybar iske túsirildi hám jańadan 51 jumıs orınları jaratılıwına erisildi.

   Hár bir aymaqta islep shıǵarıwdı rawajlandırıw, eksport hám investiciyalıq potencialdı, xalqımızǵa jańa jumıs orınların jaratıw-búgingi kúnniń talaplarınan esaplanadı. Rayonımız aymaǵında  jer astı resursları, duz kánleri qorları anıqlanǵan. «Gold salt production» juwapkershiligi sheklengen jámiyeti tárepinen  bahası 20,0 mlrd sumlıq as duzın qayta islew joybarı ámelge asırılmaqta.   


  Xalıqtıń bántligin támiyinlewge kómeklesiw Mámleketlik baǵdarlaması tiykarında ótken toǵız ayda 260 jumıs ornın jaratıw belgilengen bolsa, sentyabr ayında bul kórsetkish 106 procentke orınlandı. 

     Jaslardıń bántligin támiyinlew maqsetinde kásip-ónerge oqıtıw boyınsha 335 jastıń ónermentshilikke qamtıwda, 55  jastıń, «Hár bir jasqa bir gektar» joybarı tiykarında 170  jastıń bántligi támiyinlendi.

   Sonıń menen birge, rayonda  qurılıs,  medicina, bilimlendiriw tarawlarında da aytarlıqtay jańalanıwlar bolmaqta. Kóshe boylarında jańa imaratlardıń boy tiklewi, sonıń ishinde, uzaq jıllar dawamında eski imaratta miynet etip kelgen órt óshiriw bólimshesine barlıq qolaylıqlarǵa iye imarat salınıp, paydalanıwǵa beriliwi, arzanlatılǵan zamanagóy úy-jaylar, sociallıq obektlerdiń rekonstrukciya hám qayta ońlawdan shıǵarılıwı rayonnıń kórkeyiwine úles qosıp atır. 


   Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń 2017-jıl 12-sentyabrdegi “Xalıqtıń kem támiyinlengen qatlamların qollap-quwatlawǵa baylanıslı qosımsha is-ilajlar haqqında”ǵı PQ-3268-sanlı qararı tiykarında Ǵárezsizlik mákan puqaralar jıyını aymaǵınan smetalıq bahası 2 mlrd.182 mln sumlıq arzanlatılǵan eki qabatlı 16  kvartiralı eki hám úsh xanalı turaq jay imaratı úy iyelerine tapsırılıw aldında turǵan bolsa, Qaraoy awıl puqaralar jıyını aymaǵınan smetalıq bahası 1  mlrd. 903 mln sumlıq bir qabatlı arzanlatılǵan 10 turaq jay “Reverstroy” juwapkershiligi sheklengen jámiyeti tárepinen paydalanıwǵa tapsırıldı.  


Xalıqtıń salamatlıǵı jolında iygilikli isler ámelge asırılıp atır.  Awıl xalqınıń salamatlıǵın bekkemlew maqsetinde   medicina birlespesine Salamatlıq joybarı tiykarında jańa medicinalıq apparaturalar hám ásbap-úskeneler, jańa inventarlar alıp kelindi. Búgingi kúnniń eń áhmiytli talaplarınıń biri-xalıqqa medicina xızmetin tańlaw imkaniyatın jaratıw bolıp esaplanadı. Bul baǵdarda Prezidentimiz tárepinen 2017-jılı qabıl etilgen “Jeke menshik medicina mekemelerin jáne de rawajlandırıw boyınsha qosımsha shárayatlardı jaratıw haqqında”ǵı  qararına muwapıq, búgingi kúnde eki orında jeke menshik medicina mekemesi jumıs alıp baradı. Shańaraq klinikası bolıp jumıs baslaǵanına kóp waqıt bolmaǵan  “Juwsan” shańaraq klinikası  rayonda medicina tarawında tis rentgeni, qulaq, tamaq, murın quwıslıǵı keselliklerin anıqlawshı apparaturanı birinshi mártebe engizdi hám klinika jámááti rayon xalqınıń paytaxtqa barıwday múshkilin jeńilletti. 

2019-jılı «Abat awıl» baǵdarlamasına kirgizilgen Dáwqara, Múlik awıl puqaralar jıyınlarında shıpakerlik punktlerine, usı jıyınlar menen Taxtakópir awıl puqaralar jıyını aymaǵında jaylasqan orta bilim beriw mektep remontlarına kapital ońlaw hám ishki jollarına ońlaw jumısları alıp barıldı.

Aral boyı xalqın rawajlandırıw baǵdarlaması tiykarında Qońıratkól awılı aymaǵına «Granit montaj stroy» firması tárepinen jámi 2 mlrd 30  mln 800 mıń sumlıq suwdı dushshılandırıwshı nasos stanciyasına hám 5,2590  km qashıqlıqta hár qıylı diametrdegi ishimlik suw tarmaqlarına rekonstrukciya jumısları islendi. Bul arqalı jıyında jasawshı 158  xojalıqta 790 puqaranı taza ishimlik suwı menen támiyinlew múmkinshiligin berdi. Múlik awılı orayına da usı baǵdarlama tiykarında  2 mlrd 85  mln 500 mıń sumlıq suwdı dushshılandırıwshı nasos stanciyasına rekonstrukciya jumısları hám 3,57 km diametrdegi tarmaqları jańadan qurıp pitkerildi.   

«Abat awıl» baǵdarlamasına engizilgen Taxtakópir APJ aymaǵına 309  mln 800 mıń sumlıq 1,7  km suw tarmaqların rekonstrukciyalaw jumısları arqalı 301 xojalıqta jasawshı 1518 puqaranıń taza ishimlik suwı menen támiyinleniwine erisiledi. 

Prezidentimiz tárepinen bilimlendiriw tarawına ayrıqsha názer awdarılıwı, sonıń menen birge mektepke shekemgi tálim baǵdarındaǵı ózgerisler tiykarında “Abat awıl” dástúrine 2019-jılı kirgizilgen Dáwqara, Múlik, Taxtakópir awıllıq puqaralar jıyını aymaǵındaǵı mektepler menen birge 12-sanlı hám 6-sanlı mektepke shekemgi bilimlendiriw mekemeleri imaratlarına rekonstrukciya hám kapital ońlaw jumısları alıp barıldı.

Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń 2019-jıl 27-iyundaǵı «Jaslar-biziń keleshegimiz» mámleketlik baǵdarlaması haqqındaǵı PP-5466-sanlı  Pármanınıń orınlanıwın támiyinlew boyınsha bir qatar jumıslar alıp barıldı. «Jaslar keleshegimiz» jamǵarması tárepinen 5  jasqa 2 mlrd 690  million sum muǵdarında jeńil-letilgen imtiyazlı kredit ajıratılıwı 47  jumıs ornı menen támiyinlew rejelestiril-gen. Jaslar arasında isbilermenlikti alıp barıwshılar sanı kóbeyip atırǵanı quwanıshlı jaǵday. 


Ǵárezsizligimizdiń tiykarǵı jemisleriniń biri-elimizde isbilermenlikti rawajlandırıwǵa, orta hám kishi biznes subektlerin qollap-quwatlawǵa  keń jol ashıldı. Rayonda «Rano sheber» kárxanası  maman tigiwshiler dárejesine jetken bolsa,  isbilermenlikti baslaǵan “Bórshi” shańaraq kárxanası duzlanǵan ayǵabaǵar ónimlerin qadaqlaw,  “Prommebel” jeke kárxanası úy dáskeleri ustashılıǵı, sonday-aq, jaslar arasında zamanagóy ayna-qapılar soǵıw, jeke monsha ashıw hám taǵı basqa da xalqımızdıń turmıs mútájliklerin qanaatlandırıwday iygilikli isler ámelge asırılmaqta. 


Xalqımızdıń párawan turmısı, erteńgi jarqın keleshekke isenimin arttırıw baǵdarında islenip atırǵan bunday iygilikli islerimiz ele dawam ete beredi. 


Qaraqalpaqstan Respuublikası ministrler Keńesiniń Málimleme xızmeti