17.07.2019, Sárshembi

Xalıq shayırınıń qálemine ilingen qaharman


Ótesh Xalmuratov meniń dayı atam, anamnıń ákesi. Ekinshi jer júzilik urısta I, II dárejeli «Dańq» ordenleri,  «Urısta mártligi ushın» medalı menen sıylıq¬lanǵan. Leningrad qamalın azat etiwde qatnasqan. Kursk dugasında jaw menen jekpe-jek alısqan. Sol jerde jaralanǵan. Bir qolı háreketke kelmeytuǵın edi. Nemis tilin jaqsı bilgen. Fashistlerdiń 14 unter-oficerin tiri til sıpatında shtabqa alıp kelgen. Ol urıstan qaytqanda Nókis, Xalqabad, Kegeyli xalıqları qaharman sıpatında jolına shıǵıp kútip alǵan. Kóp jıllar dawamında húkimetlik basshı lawazımlarda islegen. Nókis qalası atqarıw komitetiniń baslıǵı, SHımbay rayonınıń birinshi xatkeri boldı. (Ol waqıtları Taxta¬kópir, Qaraózek rayonları SHımbayǵa qaraǵan). Ómiri qısqa bolǵan. 1972-jılı dúnyadan ótken. Xalıq shayırı Sadıq Nurımbetov oǵan Ótesh batır dep qosıq baǵıshlaǵan. Bul dóretpe 1943-jılı 12-dekabrde «Qızıl Qaraqalpaqstan» gazetasında járiyalanǵan.

Atamız 1920-jılı Qaraqalpaqstan  Respublikası, SHımbay rayonı, Keńes sovxozı «Aralbay» awılında Xalmurat atanıń shańaraǵında dúnyaǵa kelgen. 1946-1951-jılları Tashkentte, keyin Oraylıq Aziya kommunist¬ler universitetinde oqıǵan. Xalıq shayırınıń ata¬mızǵa arnaǵan qosıǵın anamız, shayır SHiyrin Xalmuratova úy arxivimizde kóp jıllar boyı kóz qarashıǵınday qásterlep-saqlap kelgen. Bunnan 76 jıl ilgeride jazılǵan hám járiyalanǵan bul qosıq gazetada qayta jarıq kórse, «Eslew hám qádirlew» kúninde joqarıda atları atalǵan usı ótkenlerdiń ruwxların shad etken bolar edik.



Lira PIRJANOVA,
rus hám parsı tilleri dilmashı.

Ótesh batır

Yad etip ata-babanı,
Súyikli Watan-ananı,
Úyrenip bilim sananı,
Baxıt ushın gúres ashqan.

Bahadır elge kerekli,
Tiykarı palwan derekli,
Qaytpas qaharman júrekli,
Xalıq awzında boldı dástan.

Xalmuratov xalıq batırı,
Bildirgen erlik atını,
Jibergen jeńis xatını,
Iskerlerdi qaldırmastan.

Ótesh batır nagradlanǵan,
Burınǵıdan ǵayratlanǵan,
Budyonnıyday aybatlanǵan,
Gúreste harıp-talmastan.

Nayzası gáwhar polattan,
Toǵız fashistti qulatqan,
On birin atıp qıyratqan,
Dus kelgenin jazdırmastan.

Elimniń dańqın kótergen,
Alpamıstay batır, mergen,
Sálemin aytıp jibergen,
Ǵarrı-jastı qaldırmastan.

Qaraqalpaq ullarınıń,
Hár is keler qollarınan,
Jaw júre almas jollarınan,
Misli aybatlı arıslan.

Bayan etsem er Óteshti,
Fashistlerdiń jolın kesti,
Xosh xabarı shadlı sesti,
Kelip tur elge tınbastan.

SHáhári SHımbay rayonı,
Gúllendiriń sarayını,
Jawdıń alıp qolayını,
Ótesh batır quwıp shıqqan.

Tariyxın jazdım til menen,
Dushpandı kózge ilmegen,
Qorqıw degendi bilmegen,
Neshshe sapar nayzalasqan.

Jawıngeri tuwǵan eldiń,
Qáwenderi hasıl jerdiń,
Qarsı shıqqan oficerdiń,
Basın kesip, qanın shashqan.
Sadıq NURĺMBETOV
Ózbekstan hám Qaraqalpaqstan xalıq shayırı